• amandarose2411

Có 3 kiểu người cầu toàn – và một trong số đó có thể có khuynh hướng rối loạn nhân cách

Không phải tất cả những người cầu toàn đều giống nhau. Thực tế, một nghiên cứu mới đây đã phát hiện có 3 kiểu phụ khác nhau trong số những người cầu toàn – và một trong số những kiểu phụ tính cách này thì “tối tăm” hơn hai kiểu phụ còn lại.



Nghiên cứu được đăng trên Tạp chí Đánh giá hành vi và rối loạn nhân cách (Hournal of Psychopathology and Behavioral Assessment), bao gồm 229 sinh viên đại học có dạng tính cách thuộc một trong ba kiểu phụ tính cách cầu toàn: người “tự cầu toàn” – người tự đặt những chuẩn mực cao đối với bản thân; người cầu toàn “theo xã hội” – người nghĩ rằng người khác muốn họ phải hoàn hảo; và người cầu toàn “đối với người khác” – người có những chuẩn mực rất cao và có thể là không thể đạt được dành cho những người khác.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Kent đã phát hiện ra những người cầu toàn theo kiểu phụ “tự cầu toàn” có một mối quan tâm đối với người khác và thích “sự hài hước hợp tác” – có nghĩa là người kể chuyện cười không kể chuyện cười theo cách thức mà bản thân sẽ phải trả giá. Trong khi đó, những người cầu toàn “theo xã hội” thì thường có những vấn đề về lòng tự trọng và có khuynh hướng đưa ra những câu chuyện cười kháng lại chính mình.


Nhưng còn những người cầu toàn “đối với người khác” thì có một cảm giác ưu việt và tính hài hước gây hấn, có khuynh hướng khiến người khác sẽ phải trả giá. Họ cũng có nét tính cách tự đại, quỷ quyệt (dùng sự dối trá để vượt lên người khác), và chống đối xã hội (không có sự cảm thông và sử dụng những cách thức kiểm soát có thể hoặc không dẫn đến những hành vi phạm tội). Giáo sư tâm lý học Martin Antony tại Đại học Ryerson – tác giả của When Perfect Isn’t Good Enough đã nói có nhiều cách để nghĩ và nói về tính cầu toàn. Ông giải thích rằng mô hình đa chiều được dùng trong nghiên cứu được tạo ra vào những năm 1990 bởi các nhà nghiên cứu Canada, dùng ba kiểu phụ của tính cầu toàn chứ không ba loại tính cầu toàn khác hẳn nhau – có nghĩa là “con người có thể cao ở cả ba kiểu phụ của tính cầu toàn, hoặc chỉ cao ở hai hoặc một kiểu phụ mà thôi”.


Antony cũng chú ý rằng kiểu phụ “tự cầu toàn” của tính cầu toàn thật ra lại có ích, vì “nó giúp con người thành công. Nó thường không liên quan đến vấn đề tâm lý nào, chỉ trừ rối loạn ăn uống, có chứng cứ đã chứng minh được những người có rối loạn ăn uống thì cũng có tính cầu toàn tự cầu toàn tăng cao.” Tuy nhiên, kiểu tính cầu toàn “theo người khác” thì lại có thể có một vài thách thức. Ông giải thích: “Vì họ mang niềm tin rằng người khác có những tiêu chuẩn cao đối với chính họ, nên những người có kiểu tính cách này thường có liên quan đến những vấn đề về lo âu và trầm cảm.”


Và vẫn còn kiểu cầu toàn “đối với người khác” người mong đợi rất nhiều từ người khác. Antony cho biết: “Kiểu này thường không liên quan đến các vấn đề lo âu hay trầm cảm, nhưng nó có thể có liên quan đến những vấn đề như giận dữ, và cũng như trong nghiên cứu gần đây cho thấy, có mặt trái này.”


Ông cũng nói thêm: “Tuy nhiên, tất cả những điều này là mối quan hệ, vì thế sẽ có người có kiểu tính cầu toàn “đối vối người khác” cao nhưng không có mặt trái đó. Chúng ta cần cẩn thận không nên khái quát hóa. Nhưng cũng có một cách khác khi nhìn vào tính cầu toàn. Khi chúng ta nói về tính cầu toàn, chúng ta thường nói về tính cầu toàn rối loạn cưỡng chế, những người thường hay tập trung vào chi tiết, như Sheldon trong The Big Bang Theory. Những người cầu toàn như thế có thể có những thứ chỉ vừa đúng và có khuynh hướng chú ý vào những tiểu tiết. Dạng cầu toàn này thì rất khác biệt so với dạng mà các thang đo trong nghiên cứu đo lường.”


Vậy có phải là tính cầu toàn là một vấn đề về tính cách cần phải xử lý không? Antony cho biết điều này tùy thuộc vào vấn đề. “Câu hỏi đầu tiên bạn cần hỏi chính mình là ‘Nó có phải là một vấn đề ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của mình không – các mối quan hệ của mình, công việc của mình, khả năng tận hưởng mọi thứ của mình?’. Bạn cũng sẽ muốn hỏi mình ‘Nó có làm cho tôi trầm cảm, lo lắng hay cảm thấy áp lực một cách vô lý không?’ Nếu câu trả lời là ‘không’ đối với tất cả những điều này, vậy thì bạn không cần phải làm gì cả.”

Nhưng đối với những ai trả lời có trong bất cứ câu hỏi nào ở trên thì theo Antony cần được tham vấn tâm lý. “Có những phương pháp trị liệu có thể giúp dạy con người tự xem lại hoàn cảnh tính cầu toàn của mình. Nó giúp người này chuyển cách suy nghĩ của họ sang cách suy nghĩ mới linh hoạt hơn, và thử thách chính bản thân họ bằng cách làm những việc khiến họ không thoải mái và lo lắng hơn, cho đến khi họ học được rằng không có điều gì tệ hại sẽ xảy ra cả.”


Ông cũng nói thêm rằng trị liệu cũng sẽ giúp phát hiện những phẩm chất tích cực và tiêu cực của một người. “Có những khía cạnh trong tính cầu toàn có ích cho con người, nhưng một số khía cạnh khác thì lại cản trở chúng ta. Vì vậy trị liệu sẽ giúp một người nhận ra rằng họ không cần phải thay đổi mọi thứ về bản thân họ.”

Theo Yahoo Health

2 views
  • Facebook Clean